Sprach-Snacks

Codziennie świeże — kąski niemieckiego

Chef ≠ chef

Chef ≠ chef

„Chef” to szef lub menedżer, a nie kucharz.

Jeśli zapytasz o „Chefa” w niemieckiej restauracji, będziesz rozmawiać z kierownikiem. Jest to „fałszywy przyjaciel” w stosunku do angielskiego słowa „chef” (kucharz). Po niemiecku kucharz to „Koch”.

Fałszywy przyjaciel
-ling = der

-ling = der

Niemieckie rzeczowniki kończące się na -ling są rodzaju męskiego.

Kiedy niemieckie słowo kończy się przyrostkiem -ling, otrzymuje rodzajnik męski „der”. Popularne przykłady to der Frühling (wiosna), der Schmetterling (motyl) i der Lehrling (praktykant).

Trik gramatyczny
Bock haben

Bock haben

Dosłownie: mieć kozła. Znaczenie: mieć na coś ochotę.

Wyrażenie to oznacza mieć ochotę na zrobienie czegoś. Pochodzi z języka romskiego, w którym słowo 'bokh' oznacza głód. Osoby niemieckojęzyczne usłyszały to jako 'Bock', co po niemiecku oznacza kozła.

Idiom
sturmfrei

sturmfrei

Mieć dom tylko dla siebie, ponieważ rodzice lub współlokatorzy wyjechali.

Dosłownie oznacza 'wolny od burzy'. W języku polskim najbliższym odpowiednikiem jest wyrażenie 'mieć wolną chatę'. Ten przymiotnik jest używany potocznie do opisania swobody przebywania w pustym domu, często z sugestią, że można teraz zorganizować imprezę.

Nieprzetłumaczalne
das Schlagzeug

das Schlagzeug

uderzać + rzecz = perkusja

Słowo składa się z czasownika «schlagen» (uderzać) i rzeczownika «Zeug» (rzecz, graty). Podobnie jak w przypadku słowa «perkusja» (pochodzącego od łacińskiego słowa oznaczającego uderzenie), niemiecka nazwa dosłownie opisuje czynność fizyczną wykonywaną podczas gry na tym instrumencie.

Tłumaczenie dosłowne
verschlimmbessern

verschlimmbessern

Pogorszyć coś podczas próby naprawienia lub ulepszenia tego.

Czasownik ten składa się ze słów 'verschlimmern' (pogorszyć) i 'verbessern' (polepszyć). W języku polskim nie ma dokładnego odpowiednika w postaci jednego słowa, ale podobną sytuację opisuje czasownik 'przedobrzyć'.

Nieprzetłumaczalne
das Nashorn

das Nashorn

nos + róg (Nase + Horn) = nosorożec

Słowo składa się z „Nase” (nos) i „Horn” (róg). Podobnie jak w języku polskim („nosorożec”), nazwa zwierzęcia pochodzi od jego najbardziej widocznej cechy fizycznej na pysku.

Tłumaczenie dosłowne
Die Vorfreude

Die Vorfreude

Radość z oczekiwania na przyszłe wydarzenie.

Słowo składa się z „vor” (przed) i „Freude” (radość). W języku polskim nie ma dokładnego odpowiednika w postaci jednego słowa, choć zbliżone jest pojęcie „przedsmak”. Oznacza uczucie szczęścia towarzyszące czekaniu na pozytywne wydarzenie.

Nieprzetłumaczalne
der Wasserhahn

der Wasserhahn

wodny kogut = kran

Słowo składa się z "Wasser" (woda) i "Hahn" (kogut). Historycznie rury i wylewki fontann często miały kształt głów zwierząt, w tym koguta. Polskie słowo "kran" ma podobne, ptasie pochodzenie – wywodzi się od niemieckiego słowa "Kranich" oznaczającego żurawia.

Tłumaczenie dosłowne
Blau machen

Blau machen

Dosłownie: robić niebiesko. Znaczenie: wagarować lub urywać się z pracy.

Wyrażenie to oznacza nieusprawiedliwioną nieobecność, co jest odpowiednikiem polskiego "wagarowania" lub "urywania się z pracy". Pochodzi ze średniowiecza: farbiarze pracujący z indygo musieli odpoczywać, czekając, aż tkanina utleni się na powietrzu i zmieni kolor na niebieski.

Idiom