Sprach-Snacks

Codziennie świeże — kąski niemieckiego

Seinen Senf dazugeben

Seinen Senf dazugeben

Dosłownie: Dodać swoją musztardę. Znaczenie: Wyrazić swoją opinię niepytanym.

Wyrażenie to oznacza wtrącanie się z nieproszoną opinią, co jest odpowiednikiem polskiego „wtrącać swoje trzy grosze”. W XVII wieku właściciele karczm często podawali musztardę do każdego dania bez pytania, aby posiłek wydawał się droższy. Praktyka ta przekształciła się w metaforę niechcianych komentarzy.

Idiom
das Sitzfleisch

das Sitzfleisch

Dosłownie 'mięso do siedzenia'. Oznacza wytrzymałość potrzebną do wykonania długiego lub żmudnego zadania na siedząco.

Słowo łączy 'sitzen' (siedzieć) i 'Fleisch' (mięso). W języku polskim nie ma dokładnego odpowiednika w postaci jednego rzeczownika. Opisuje fizyczną zdolność pozostania na krześle aż do zakończenia pracy.

Nieprzetłumaczalne
der Seehund

der Seehund

morze + pies = foka

Słowo to składa się z „See” (tutaj: morze) i „Hund” (pies). Foki otrzymały tę nazwę, ponieważ wydawane przez nie dźwięki przypominają szczekanie psów.

Tłumaczenie dosłowne
Chef ≠ chef

Chef ≠ chef

"Der Chef" oznacza szefa (przełożonego), a nie kucharza.

Podobnie jak w języku polskim, słowo to w języku niemieckim oznacza przełożonego w dowolnym zawodzie. W przeciwieństwie do języka angielskiego, gdzie "chef" to kucharz, po niemiecku osoba zawodowo gotująca to "der Koch".

Fałszywy przyjaciel
-schaft = die

-schaft = die

Rzeczowniki kończące się na "-schaft" są zawsze rodzaju żeńskiego.

Przyrostek "-schaft" tworzy rzeczowniki od innych słów, takie jak "die Freundschaft" (przyjaźń) czy "die Wissenschaft" (nauka). Słowa te zawsze przyjmują rodzajnik "die".

Trik gramatyczny
Bock haben

Bock haben

Dosłownie: mieć kozła. Znaczenie: mieć na coś ochotę.

To potoczne wyrażenie oznacza, że chce się coś zrobić, co odpowiada polskiemu 'mieć ochotę'. Pochodzi od romskiego słowa 'bokh' oznaczającego głód i pierwotnie nie miało nic wspólnego z kozami.

Idiom
der Stammtisch

der Stammtisch

Regularne spotkanie określonej grupy przy zarezerwowanym stole w lokalu.

Słowo łączy „Stamm” (plemię/pień) i „Tisch” (stół). W języku polskim nie ma jednego odpowiednika (najbliższe to „stolik stałych bywalców”); termin ten oznacza zarówno spotkanie towarzyskie, jak i fizyczny stół zarezerwowany dla tej grupy w lokalu.

Nieprzetłumaczalne
die Fledermaus

die Fledermaus

trzepocząca mysz (Fleder + Maus)

Pierwsza część słowa pochodzi od staro-wysoko-niemieckiego terminu «fledaron», co oznacza «trzepotać». W przeciwieństwie do polskiego słowa «nietoperz», niemiecki używa słowa «mysz» (Maus) do opisania tego latającego ssaka, chociaż biologicznie nie są one spokrewnione z myszami.

Tłumaczenie dosłowne
sturmfrei

sturmfrei

Mieć dom tylko dla siebie, ponieważ rodzice lub współlokatorzy wyjechali.

Dosłownie oznacza 'wolny od burzy'. W języku polskim najbliższym odpowiednikiem jest wyrażenie 'mieć wolną chatę'. Ten przymiotnik jest używany potocznie do opisania swobody przebywania w pustym domu, często z sugestią, że można teraz zorganizować imprezę.

Nieprzetłumaczalne
das Schlagzeug

das Schlagzeug

uderzać + rzecz = perkusja

Słowo składa się z czasownika «schlagen» (uderzać) i rzeczownika «Zeug» (rzecz, graty). Podobnie jak w przypadku słowa «perkusja» (pochodzącego od łacińskiego słowa oznaczającego uderzenie), niemiecka nazwa dosłownie opisuje czynność fizyczną wykonywaną podczas gry na tym instrumencie.

Tłumaczenie dosłowne