Sprach-Snacks

Almanca ifadeler, kelimeler ve dil bilgisi anlaşılır biçimde

Hals- und Beinbruch

Kelimesi kelimesine: boyun ve bacak kırılsın = Anlamı: bol şans!

Bu deyim «bol şans» anlamına gelir, özellikle sınav veya sahne öncesi. İngilizce break a leg gibi: felaket dilenir ki başına gelmesin.

Deyim
Handy ≠ handy

«Handy» cep telefonu demek, «kullanışlı» değil

Almancada Handy cep telefonudur. İngilizce handy «kullanışlı» demektir; Almancada bu anlam için praktisch veya nützlich kullanılır.

Yanlış arkadaş
Der Maulwurf

Ağız + atmak = köstebek

Türkçede köstebek denir. Almancada Maulwurf, Maul (ağız/burun) ve werfen (atmak) birleşimidir: hayvan toprağı yukarı iter.

Kelimesi kelimesine çeviri
Auf den Keks gehen

Kelimesi kelimesine: kurabiyenin üzerinde yürümek = Anlamı: birini sinir etmek

Bu deyim birinin "sinirlerine dokunmak" veya onu rahatsız etmek anlamına gelir. Günlük Almancada "Keks" (kurabiye) kelimesi bazen baş anlamında argo olarak kullanılır. Birinin kurabiyesi üzerinde yürümek, onun sinirlerini çiğnemek demektir.

Deyim
das Fingerspitzengefühl

Hassas durumlarda gösterilen incelik veya sezgi.

'Finger' (parmaklar), 'Spitzen' (uçlar) ve 'Gefühl' (his) kelimelerinden oluşur. Karmaşık sorunları dikkat ve empatiyle ele alma yeteneğini tanımlar. Türkçede tam karşılığı olan tek bir kelime yoktur, ancak 'ince düşünce' veya 'nabza göre şerbet vermek' deyimiyle ifade edilebilir.

Çevrilemez
das Stinktier

stinken (kötü kokmak) + Tier (hayvan) = kokarca

Kelime "stinken" (kötü kokmak) ve "Tier" (hayvan) sözcüklerinden oluşur. Tıpkı Türkçedeki "kokarca" kelimesinin kokmak fiilinden türemesi gibi, Almancada da bu hayvan savunma amacıyla salgıladığı kötü kokulu sıvıdan dolayı bu ismi almıştır.

Kelimesi kelimesine çeviri
Chef ≠ chef

"Der Chef" patron veya yönetici demektir, aşçı değil.

Kelime Fransızcadan gelmektedir ve İngilizcedeki "chef" (aşçı) kelimesiyle karıştırılabilir. Türkçede "şef" hem yönetici hem de aşçıbaşı için kullanılsa da, Almancada sadece patron veya yönetici anlamındadır. Yemek yapan kişiye "der Koch" denir.

Yanlış arkadaş
-schaft = die

"-schaft" ile biten isimler her zaman dişildir.

"-schaft" son eki, "die Freundschaft" (arkadaşlık) veya "die Wissenschaft" (bilim) gibi başka kelimelerden isimler türetir. Bu kelimeler istisnasız olarak "die" artikelini alır.

Dilbilgisi ipucu
Bock haben

Kelimesi kelimesine: bir tekeye sahip olmak. Anlamı: bir şeyi yapmaya hevesli olmak.

Bu günlük konuşma ifadesi, bir şeyi yapmak istemek veya 'canı istemek' anlamına gelir. Kökeni Romanca açlık anlamına gelen 'bokh' kelimesine dayanır ve aslında keçilerle hiçbir ilgisi yoktur.

Deyim
der Stammtisch

Belirli bir grubun bir mekanda kendilerine ayrılmış masada düzenli olarak buluşması.

"Stamm" (kabile/gövde) ve "Tisch" (masa) kelimelerinin birleşimidir. Türkçedeki "müdavim masası" kavramına benzer şekilde, hem düzenli olarak toplanan grubu hem de mekanda bu gruba ayrılan fiziksel masayı ifade eder.

Çevrilemez